1928’den Günümüze Bir Köyün Doğuşu: Güzel Ordu Gazetesi’nde Koçcuğaz Kararı
Cumhuriyet dönemi yerel basınımız, Karadeniz’in ve Ordu’nun toplumsal, idari ve kültürel tarihine ışık tutan en kıymetli hazinelerimizden biridir. 7 Mayıs 1928 tarihinde Osmanlıca olarak yayımlanan Güzel Ordu Gazetesi, sayfalarında taşıdığı bir meclis kararıyla bölgemizin idari sınırlarının ve köy yerleşimlerinin şekillenişine dair son derece önemli bir tarihi vesikayı günümüze ulaştırmaktadır.
Söz konusu nüshada, Ordu Vilayet Meclis-i Umumisi’nin (İl Genel Meclisi) Vali Ali Kemâli Bey başkanlığında toplandığı, "Üçüncü Devre-i İntihâbiye, Beşinci İçtima, Birinci Celse" oturumuna ait tutanaklar kamuoyu ile paylaşılmıştır. Bu tarihi birleşimde alınan kararlardan biri, Fatsa ve çevresindeki idari yapılanmayı belgelemektedir.
70 Hanelik Bir Yerleşimin İdari Başarısı
Gazetede yer alan karara göre; Fatsa kazasına bağlı Dur Ali köyü ile Koçcuğaz mahallesi arasında yer alan Kundan köyünün Koçcuğaz'ı Durali köyünden ayırdığı ifade edilmektedir. Metinde yer alan ifadeler, yetmiş haneden oluşan mahalle halkının 20 yıl öncesine dayanan müstakil idare arzusu ve fiili durumunun Meclis Heyet-i İdaresince belgelendiğini göstermektedir:
"Fatsa kazasının Dur Ali karyesiyle Koccuaz mahallesi arasında bulunan Kundan karyesi esâsen bu mahalleyi Dur Ali karyesinden tefrîk etmiş ve yetmiş hâneden ibâret bulunan mezkûr mahalle yirmi sene mukaddem gelen müstakil bir köy hâlinde idâre edildiği mahal hey'et idâresince tevsî'k edilmiş olmasına nazaran Koccuğaz mahallesinin (Haliliye) karyesi namıyla tesmiyesi ve Dur Ali karyesinden tefrîkan köy hâlinde idâresi muvâfık olacağına dâir üç kıt'a dâhiliye encümeni zaptası bilkırae müttefikan kabûl olunmuşdur."
Dahiliye Encümeni’nin üç nüsha halinde sunduğu mazbatanın mecliste oy birliğiyle kabul edilmesiyle birlikte; Durali köyüne bağlı Koçcuğaz buradan ayrılarak bağımsız bir köy statüsü kazanmıştır.
Koçcuğaz'ın "Haliliye" Vurgusu
Paylaşılan metinde Koçcuğaz köyüyle ilgili "Haliliye" vurgusu yapılmaktadır. Ancak 1935 nüfus sayımında "Haliliye" yerine Koçcuğaz adı köy adı olarak geçmektedir.
Güzel Ordu Gazetesi'nin bu haberi, Korgan ve Fatsa havzasındaki köylerimizin rastgele değil, yüzyılı aşan bir toplumsal ihtiyaç, fiili yerleşim ve resmi meclis kararlarıyla biçimlendiğini kanıtlamaktadır. Vali Ali Kemâli Bey ve dönemin il genel meclisi üyelerinin oy birliğiyle aldığı bu karar, 1928 yılından günümüze uzanan köklü bir idari mirası gözler önüne sermektedir. Yerel tarihimize sahip çıkmak ve geçmişin ayak izlerini geleceğe taşımak adına bu vesika, Korgan'ın idari tarihinde altı çizilmesi gereken müstesna bir kayıttır.
Korgan Mecmuası
Katkıları için sayın M.Cemal Issı'ya teşekkür ederiz.
