Türk Yayın Tarihinde "Hayat Ansiklopedisi"
1960'lı yılların Türk yayıncılık tarihi çalışmalarından Hayat Ansiklopedisi, okurlarla buluşmasının 65. yılına yaklaşıyor. 1961 yılında Şevket Rado ve Hikmet Feridun Es yönetiminde Hayat Yayınları tarafından basılmaya başlanan 6 ciltlik bu dev eser, görsel çalışmalarıyla o dönemi yansıtan önemli bir eser olarak hafızalarda iz bıraktı.
Dönemine göre oldukça ileri bir teknolojiyle, kuşe kağıda ve kaliteli görsellerle basılan ansiklopedi, ikonik kırmızı bez ciltleriyle hafızalara kazındı. 1963 yılında tamamlanan bu referans kaynağı, Türkiye’de geniş kitlelere bilgiyi sevdiren popüler ansiklopedicilik akımının öncüsü oldu. Eser, günümüzde de koleksiyoncuların gözdesi olmayı sürdürüyor.
Tarihin Tozlu Sayfalarından Günümüze: 1961 Yılı Hayat Ansiklopedisi’nde Korgan
Dönemin en güvenilir referans kaynağı kabul edilen Hayat ansiklopedisinin 1961 yılında basılan 4. cildinde yer alan "Korgan" maddesi, henüz o yıllarda yeni kurulan Korgan ilçesinin 65 yıl öncesine ait çarpıcı sosyo-ekonomik ve coğrafi portresini gözler önüne seriyor.
1960 Sayımı Verileriyle Korgan
Ansiklopedi metine göre, 1961 yılı itibarıyla Korgan, Orta Karadeniz bölümünde sadece tek bir bucaktan ibaret olan ve 21 köyü bulunan bir ilçe olarak tanımlanıyor. Dönemin resmi istatistiklerini yansıtan 1960 nüfus sayımı verilerine göre, ilçenin toplam nüfusu 20.414 olarak kayıtlara geçmiş durumda. İlçenin coğrafi sınırları ise doğuda Aybastı, güneyde Tokat’ın Niksar, batıda Kumru ve kuzeyde Fatsa ilçeleriyle çevrili olarak aktarılıyor.
"Çıkmaz Sokak" Nedeniyle Gelişemeyen Bir Kasaba
Ansiklopedi maddesinde en dikkat çekici bölümü ise Korgan kasaba merkezine ayrılan satırlar oluşturuyor. Meyilli bir sırt üzerine kurulu olan ilçe merkezinin, o dönem 92 kilometrelik bir yol ile Ordu şehrine bağlandığı belirtiliyor. Ancak metindeki en çarpıcı analiz, ulaşım imkânlarının kısıtlılığına yönelik yapılan şu saptama oluyor: “Bu yol daha ileriye gitmeyerek Korgan’da kalır. Bu çıkmaz sokak gibi durum yüzünden fazla gelişmeyen kasaba 2.277 nüfusa sahiptir.”
Yarısı ormanlarla kaplı, dağlık ama tarıma elverişli topraklarıyla bilinen Korgan’ın 1960’lardaki bu izole yapısı, Karadeniz’in o dönemki zorlu coğrafi ve lojistik şartlarını açıkça belgeliyor.
Korgan Mecmuası
