1 Nisan 1960 tarihinde Ordu’nun Korgan ilçesiyle birlikte ilçe statüsü kazanan yerleşim yerlerinin nüfus gelişimini ve sosyo-ekonomik gelişmişlik (SEGE) durumunu Korgan Mecmuası olarak derledik.  Adıyaman Samsat’tan Sinop Erfelek’e kadar uzanan 17 farklı ilçenin, 1960 yılından 2025 yılına kadar geçen 65 yıllık süreçte nasıl farklı yönlere savrulduğunu net bir şekilde göstermektedir.
 
Nüfus Patlaması Yaşayan İlçeler
Tablonun en dikkat çekici verisi, 1960 yılında küçük birer yerleşim yeriyken günümüzde devasa merkezlere dönüşen ilçelerdir.
  • Mardin Silopi: 1960 yılında 13.351 olan nüfusu, 2025 yılında 152.610’a ulaşarak yaklaşık 11 kat artmıştır. Sanayileşme, sınır ticareti ve coğrafi konum bu büyümede etkili olmuştur.
  • Kahramanmaraş Türkoğlu: 1960'ta 25.547 olan nüfusunu 2025'te 81.055'e çıkararak gücünü korumuştur.
  • Ankara Elmadağ: Başkente yakınlığının avantajıyla nüfusunu 20.864'ten 45.664'e yükseltmiştir.
Göç Veren ve Küçülen İlçeler
Büyük merkezlerin aksine, tarımsal dönüşüm ve istihdam yetersizliği nedeniyle ciddi nüfus kaybı yaşayan ilçeler de mevcuttur.
  • Kırıkkale Sulakyurt: 1960 yılında Ankara'ya bağlı ilçe statüsüne kavuşup 1989'da Kırıkkale'ye bağlanan Sulakyurt'un 15.656 olan nüfusu, %60'ın üzerinde dramatik bir düşüşle 2025 yılında 5.564'e gerilemiştir.
  • Kırıkkale Delice: Ankara'ya bağlı olarak kurulan ilçe 1989'da Kırıkkale'ye bağlanmıştır. Sulakyurt ile benzer şekilde 21.216 olan nüfusunu yarı yarıya kaybederek 10.577'ye düşürmüştür.
  • Sinop Erfelek: 23.263 olan nüfusu zamanla eriyerek 12.565 olmuştur.
Korgan ve Karadeniz Örneği
Listenin odağında yer alan Ordu Korgan, 1960 yılında 20.642 olan nüfusunu 2025 yılında 26.428’e çıkararak dengeli bir büyüme sergilemiştir. Korgan ile aynı gün ilçe olan komşusu Ordu Kumru ise 23.351 olan nüfusunu 27.638’e ulaştırmıştır. Karadeniz'in bir diğer ilçesi olan Rize Çamlıhemşin ise 10.327'den 7.051'e gerileyerek göç dalgasından olumsuz etkilenmiştir.
SEGE Notları ve Gelişmişlik Durumu
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2022 yılı Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Endeksi (SEGE) verilerine göre, listedeki ilçelerin neredeyse tamamı negatif skorlara sahiptir.
  • En Başarılı İlçe: Ankara Elmadağ, 0,462 SEGE notu ile listede artı değerde olan tek ilçedir.
  • En Düşük Skorlar: Kars'a bağlı olarak ilçe olup 1992'de Iğdır'a bağlanan Aralık (-0,852), Adıyaman Samsat (-0,840) ve Kırıkkale Sulakyurt (-0,809) gelişmişlik endeksinin en alt sıralarında kalmıştır.
  • Korgan’ın Durumu: Korgan ilçesi -0,704 SEGE notu ile ekonomik ve sosyal kalkınma standardını yükseltmekte zorlanan ilçeler arasında yer almaktadır.
Sonuç olarak, 1960 yılında aynı idari haklarla yola çıkan bu 17 ilçenin kaderi; coğrafi konum, sanayileşme, göç ve ulaşım ağlarına yakınlık gibi faktörlerle tamamen farklı şekillenmiştir.
 
Korgan Mecmuası