Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2025 verilerine göre Ordu'da okuma yazma bilmeyen nüfusun toplam nüfusa oranı %5,48 olarak gerçekleşti. Korgan Mecmuası olarak TÜİK verileri çerçevesinde İlçe bazlı dağılımı derledik.  

1. İlçeler Arası Farklılıklar ve Şehir-Kırsal Ayrımı

Ortaya çıkan tablo incelendiğinde, ilçe merkezlerinin gelişmişlik düzeyi ile okuma-yazma oranları arasında doğrudan bir korelasyon olduğu göze çarpmaktadır. Ordu’nun merkez ilçesi ve idari/ekonomik kalbi konumundaki Altınordu, %2,23’lük toplam okuma-yazma bilmeyen oranıyla il genelinde eğitim seviyesinin en yüksek olduğu ilçedir. Altınordu’yu %2,59 ile sahil şeridinde yer alan ve ticari açıdan gelişmiş Fatsa ve %2,87 ile Gülyalı takip etmektedir.

Buna karşın, coğrafi yapısı engebeli, ulaşımı daha zor ve kırsal nüfus yoğunluğu fazla olan iç ve yüksek kesimlerdeki ilçelerde okuma-yazma bilmeyenlerin oranı belirgin şekilde artmaktadır. Okuma-yazma bilmeyenlerin toplam nüfusa oranının en yüksek olduğu ilçe %9,64 ile Akkuş’tur. Akkuş’u sırasıyla Korgan (%8,29), Mesudiye (%8,27), Gürgentepe (%8,05) ve Gölköy (%7,76) takip etmektedir. Bu durum, kent merkezlerine yakınlık ve eğitim altyapısına erişim kolaylığının Okuryazarlık oranlarını olumlu yönde etkilediğini gösteren tipik bir tablodur.

2. Cinsiyet Temelli Eğitim Eşitsizliği

Tablonun sunduğu en dikkat çekici ve çarpıcı bulgu, erkekler ve kadınlar arasındaki okuma-yazma bilmeme oranlarındaki uçurumdur. İstisnasız Ordu’nun 19 ilçesinin tamamında kadınların okuma-yazma bilmeme oranı, erkeklerin oranından oldukça yüksektir.

  • Erkek Nüfusu: Erkeklerde okuma-yazma bilmeyenlerin oranı genel olarak oldukça düşüktür. Altınordu’da %0,35, Gülyalı’da %0,36, Fatsa ve Kabadüz’de %0,53-0,54 seviyelerindedir. Erkeklerde okuma-yazma bilmeme oranının en yüksek olduğu Akkuş ilçesinde bile bu oran yalnızca %1,45 düzeyinde kalmaktadır.

  • Kadın Nüfusu: Kadınlarda ise tablo çok daha kaygı vericidir. Akkuş’ta kadınların %8,19’u okuma-yazma bilmemektedir. Mesudiye (%7,44), Korgan (%6,93), Gürgentepe (%6,90) ve Gölköy (%6,75) gibi ilçelerde de kadın okumaz-yazmazlık oranı oldukça yüksek seviyelerdedir. Kadınlarda bu oranın en düşük olduğu Altınordu’da dahi (%1,88), erkek oranının yaklaşık beş katı bir değer görülmektedir.

Bu derin fark, geçmiş yıllarda özellikle kırsal bölgelerde kız çocuklarının okula gönderilmemesi, erken yaşta evlilikler ve geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri gibi tarihsel ve sosyolojik etkenlerin günümüze yansıyan bir sonucudur. Yaşlı kadın nüfusu içindeki okuma-yazma bilmeyenlerin oranının yüksekliği de bu genel ortalamayı yukarı çekmektedir.

Özetle, TÜİK verilerinden derlenen bu tablo, Ordu ilinde okuryazarlık alanında genel bir başarı sağlanmış olmakla birlikte, çözülmesi gereken sorunlar olduğunu da göstermektedir. Akkuş, Korgan, Mesudiye ve Gürgentepe gibi kırsal ağırlıklı ilçelerde yetişkin eğitimine yönelik halk eğitimi kurslarının yaygınlaştırılması ve özellikle orta yaş üstü kadın nüfusa ulaşılarak Okuma-yazma seferberliklerinin sürdürülmesi, bu eşitsizliği gidermek adına büyük önem taşımaktadır.

Korgan Mecmuası